Spis znanych postaci historycznych żyjących w XVI i XVII w.

Pretwicz Bernard

Bernard Pretwicz Herb Wczele

Herbu Wczele. Ur. ok. 1500 r. na Śląsku, zm. W 1563 r. w Trembowli. Szlachcic śląski, rotmistrz wojsk obrony potocznej w służbie króla, starosta ulanowski, barski (1540- 1542 ), trembowelski ( 1562 - 1561 ). Zagończyk okrzyknięty za życia bohaterem narodowym za wojenne zasługi w obronie granic południowych Korony przed ordami tatarskimi, których stał się postrachem. Podobno matki tatarskie straszyły niegrzeczne dzieci imć Pretwiczem. Polacy mawiali: "za starosty Pretwicza wolna od Tatara granica". Był zaufanym królowej Bony a jako spolszczony śląski szlachcic doradcą i pośrednikiem w sprawie przyłączenia Śląska do Korony. Karierę rozpoczął na dworze króla Zygmunta I Starego, który wysyłał go jako biegle znającego język niemiecki, w zaufanych misjach do Pragi i na Śląsk. W 1527 r. zaciągnął się do chorągwi Mikołaja Sieniawskiego, pod którym walczył pod Obertynem w 1531 r. W 1535 r. otrzymał własną chorągiew, z którą od tej pory bronił południowych granic Korony. W 1538 r. bierze udział w wyprawie hetmana Jana Tarnowskiego na Wołoszę. W 1540 r. w rejonie Winnicy okrąża zagony tatarskie uniemożliwiając im plądrowanie ziem i branie jasyru. Staje się celem zamachu, który ma uniemożliwić mu zeznania w sprawie antykrólewskiego spisku Krzysztofa Zborowskiego. Za wierną służbę otrzymuje od królowej Bony starostwo barskie. W Barze tworzy bazę i zaplecze dla obrony południowych granic przed Tatarami, za którymi zapuszcza się nad Morze Czarne i na Krym. Jego sława ściąga do Baru rycerzy z Korony, Litwy i krajów habsburskich. W 1541, 1642, 1549 idzie na pomoc Oczakowa i Białogrodu zagrożonego przez Tatarów, Mołdawian i Kozaków. Organizuje wyprawy odwetowe w latach 1536, 1549, 1552 z udziałem obrony potocznej i Kozaków w których dociera na Krym oraz wybrzeża Morza Czarnego w rejonie Oczakowa. Opracował system informacyjny nt. zgrożeń płynących z pogranicza, dzięki czemu rejony zagrożone były odpowiednio wcześnie ostrzegane i miały czas na przygotowanie obrony. Równocześnie prowadził działania zaczepne mające na celu zmylenie przeciwnika i wprowadzenie go w błąd. Umocnił i obsadził wyszkoloną załogą pograniczne zamki i stanice. Od 1551r. w Barze stacjonował w pełnej gotowości trzystuosobowy oddział konny, gotowy w każdej chwili wyruszyć w kierunku zagrożonego rejonu. Wyszkolił miejscowych Kozaków i włączył w działania wojskowe razem z obroną potoczną, przez co uważany był przez nich za pierwszego organizatora i przywódcę.

Trojanowski Andrzej

Herb Szeliga

Herbu Szeliga. Ur. Ok. 1500 r. Rotmistrz chorągwi husarskiej, bierze udział w bitwie pod Obertynem w 1531 r, gdzie gromi sprzymierzone oddziały Wołochów i Tatarów. Znawca zwyczajów i polityki Tatarów, a zarazem ich postrach i pogromca. Realizator planów polityki króla Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta. Działa m.in. na pograniczu polsko - litewskim między Niemnem i Narwią oraz na Pokuciu, strzegąc niespokojnych, południowo-wschodnich granic Rzeczypospolitej. Stróż prawa, porządku i woli króla, działający głęboko na bezkresach pogranicza.





Wiśniowiecki Dymitr zw. "BAJDĄ"

Dymitr Wiśniowiecki Herb Korybut

Herbu Korybut. Ur. 1535, zm. 1563 w Stambule. Ks., Starosta bracławski, winnicki, kaniowski i czerkaski. Ataman kozacki, kniaź kozak, zagończyk. W 1552 r. w odwecie za złupienie Bracławia przez chana Dewlet Gireja, łupi okolice Oczakowa nad Czarnym Morzem, wraz z wojskami Bernarda Pretwicza, Koreckiego, Mikołaja Sieniawskiego prowadzi wyprawy łupieżcze na terenach tatarsko-tureckich. W 1554 - 1555 fortyfikuje wyspę dnieprową Małą Chortycę, dając początek Siczy Zaporoskiej. Poróżniwszy się z królem Zygmuntem II Augustem przechodzi na stronę Iwana IV Groźnego i po jego stronie gromi pogranicze turecko-tatarskie. Korzy się przed królem, uzyskuje przebaczenie pod warunkiem zaprzestania zagonów na ziemie turecko-tatarskie. W 1559 na czele 8 tys. Kozaków zajeżdża Krym, odbija jasyr, bierze bogate łupy i jeńców. W 1563 r. zwabiony podstępem na Wołoszczyznę dostaje się do niewoli tureckiej. Sułtan Sulejman w dowód uznania dla jego męstwa ofiarowuje mu swą córkę za żonę, pod warunkiem jednak przejścia na islam. Bajda odpowiada: "Doczka wasza charoszaja no wira proklataja, sobaczaja". Za tę zniewagę zostaje powieszony na haku "za poślednie ziobro". Wisząc Bajda zdołał wyrwać łuk z rąk strażnika i przez trzy dni raził z niego Turków. Gdy zranił sułtana dobito go. Bajda, kniaź Kozak, wspaniały zagończyk, stał się bohaterem narodowym Kozaków, a jego sławę wynoszą najbardziej znane dumki takie jak:

  • Pisnia pro Bajdu,
  • W carogrodzie na rynoczku.

Żółkiewski Stanisław

Stanisław Żółkiewski Herb Lubicz

Herbu Lubicz. Ur. 1547 r. w Turynce k. Lwowa, zm. 1620 X 7 pod Mochylowem Starosta hrubieszowski i kałuski, od 1573 r. sekretarz królewski, od 1588 do 1618 hetman polny koronny, od 1590 kasztelan Lwowski, od 1588 hetman polny koronny, od 1608 wojewoda kijowski, od 1618 hetman wielki koronny. Wychowanek i uczeń hetmana Jana Zamojskiego, po śmierci którego przejmuje urząd wielki kanclerski i hetmański. W wojnie z Gdańskiem w 1577 odznacza się w bitwie pod Lubieszewem. Bierze udział w rosyjskiej wyprawie Batorego w której walczy pod Zawołoczą. 1584 z polecenia kanclerza Jana Zamojskiego aresztuje banitę Samuela Zborowskiego, na którym wykonany zostaje wyrok dekapitacji. W wojnie domowej stoi po stronie regalistów. 1588 r. w bitwie pod Byczyną zostaje ciężko ranny w nogę, na którą do końca życia utyka. 1595 r. bierze udział w wyprawie na Mołdawię mającej na celu osadzenie na tamtejszym tronie lennika polskiego Jeremiego Mohyły. 1596 r. tłumi powstanie kozackie pod wodzą Semena Nalewajki. 1597 r. zakłada miasto żółkiew będące siedzibą rodu. 1600 r. bierze udział w wyprawie na Wołoszę i przyczynia do zwycięstwa w bitwie pod Bukowem. 1602 r. walczy w Estonii w wojnie ze Szwecją pokonując ich w bitwach pod Rewlem, Wolmarem i Białym Kamieniem. 1607 r. pokonuję wojska Zebrzydowskiego w bitwie pod Guzowem. 1609 r. dowodzi wyprawą na Rosję, dając początek wojnie moskiewskiej trwającej do 1618 r. 1610 r. pod Kłuszynem, 7 tysięcznym wojskiem rozbija 30 tysięczną armię rosyjską, co otwiera drogę do Moskwy, gdzie na 2 lata osadza garnizon polski na Kremlu. 1611 r. wprowadza na sejmie jeńców rosyjskich - zdetronizowanego Wasyla i braci Szujskich, którzy składają hołd polskiemu królowi. 1617 r. pod Jarugą podpisuje porozumienie z Turcją o zrzeczeniu się Rzeczypospolitej wpływów w Mołdawii i powstrzymaniu napadów kozackich na tereny tureckie. 1618 r. zostaje hetmanem i kanclerzem wielkim koronnym. 1619 r. pod Powołoczą podpisuje porozumienie z Kozakami o nienapadaniu na tereny tureckie 1620 r. wyprawa na Mołdawię przeciw Osmanom zakończona klęską pod Cecorą. Ginie w czasie odwrotu wojsk 7.X.2620 r. Niezrównany polityk, nieustraszony dowódca, jedyny który zdobył Moskwę, wierny syn Rzeczypospolitej.

Chodkiewicz Jan Karol

Karol Chodkiewicz Herb Gryf z mieczem

Herbu Gryf z mieczem. Ur. 1560 r., zm. 1621.09.24 w Chocimiu. Od 1596 r. podczaszy litewski, od 1599 r. starosta generalny żmudzki, od 1600 r. hetman polny litewski, od 1605 r. hetman wielki litewski, Od 1616 r. wojewoda wileński. Hrabia na Szkłowie, Nowej Myszy i Bychowie, pan na Mielcu i Kraśniku. Karierę wojskową rozpoczął w1696 r.od stłumienia powstania kozackiego pod wodzą Semena Nalewajko. W 1600 r. bierze udział w wyprawie hetmana Jana Zamojskiego na Wołoszę. 1601 r. w wojnie inflanckiej odnosi zwycięstwo nad Szwedami pod Kokenhausen. 1602 r. obejmuje po Zamojskim główne dowództwo w Inflantach, odbiera Szwedom Dorpad i broni Rygę. 1604 r. pod Białym Kamieniem rozbija 7 tysięczną armię Szwedzką dowodząc 2 tysięcznym wojskiem litewskim. 1605 r. dowodząc 4 tys. armią rozbija pod Kircholmem 14 tys. Armię szwedzką. 1607 r. po stronie królewskiej tłumi rokosz sandomierski i rozbija jego wojska pod Guzowem (1607.VII.06 ). 1608 r. doprowadza do podpisania rozejmu ze Szwecją. 1609 r. odbija Parnawę po zerwaniu rozejmu przez Szwecję. 1611 r. dowodzi wyprawą naMoskwę. 1611.IX.10 prowadzi odsiecz dla oblężonego polskiego garnizonu na Kremlu, bez powodzenia. 1612. ponowna próba odsieczy Polaków na Kremlu bez powodzenia. 1613 - 1615 działania osłonowe - utrzymanie Smoleńska. 1617 staje na czele wyprawy królewicz Władysława idącego do Moskwy po koronę carów. W Tuszynie dołącza doń Piotr Konaszewicz Sahajdaczny z 20 tys. Kozaków. Próby zdobvycia Moskwy nie wiodą się. 1621 r. wybrany wodzem wojsk polsko-litewskich na czas wyprawy antytureckiej, umiera podczas obrony Chocimia. Jeden z najlepszych strategów i taktyków ówczesnej Europy, jak nikt inny potrafił w odpowiednim momencie wykorzystać atak chusarii jako uderzenie przełamujące, decydujące o losach bitew i narodów.

Lisowski Aleksander Józef

Aleksander Lisowski Herb Jeż

Herbu Jeż. Ur. ok. 1580 r. zm. 1616 X 11 w Starodubie. Ród Lisowskich h. Jeż wywodził się ze wsi Lisewo w Prusach Książęcych, W poł. XVI w.przeniósł sie do Prus a następnie osiadł na Litwie gdzie związał się z możnym rodem Kiszków. Ojciec Aleksandra Jan Lisowski towarzyszył w podróży po Europie wojewodzicowi witebskiemu Janowi Kiszce. Aleksander Józef syn ubogiej wielodzietnej rodziny szlacheckiej ( trzy córki, dziewięciu synów ) jako sposób na (prze)życie wybiera służbę wojskową, 1600 r.zaciąga się do chorągwii jazdy wołoskiej i bierze udział w wyprawie na Mołdawię prowadzonej przez hetmana Jana Zamojskiego przeciw hospodarowi Michałowi Walecznemu, gdzie się wyróżnia. Następnie zaciąga się do chorągwii chusarskiej Szczęsnego Niewiarowskiego z którą bierze udział w wojnie inflanckiej. W 1604 r. staje na czele zbuntowanego wojska odmawiającego służby do czasu wypłaty zaległego żołdu. Prawdopodobnie za ten uczynek obłożony zostaje infamią ( kiedy i gdzie nie wiadomo ). W 1605 r. jako porucznik chusarii walczy pod Kircholmem. W 1607 r. Na czele chorągwii kozackiej walczy pod Guzowem po stronie rokoszan w służbie marszałka Rokoszu Zebrzydowskiego księcia Janusza Radziwiłła. Po klęsce rokoszan, pod koniec 1607 r. pojawia się w obozie Dymitra Samozwańca w Starodubie. Z początkiem 1608 r wyrusza na ziemię Riazańską by tam zyskiwać poparcie dla cara Dymitra i dociera po Astrachań z myślą przedarcia się do Persji i wsparcia jej w walce z Turcją. Na przeszkodzie staje przebycie rejonu Morza Kaspijskiego. W 1610 r. przybywa do oblegających Smoleńsk wojsk królewskich i wstępuje na służbę króla i Rzeczypospolitej, lecz nie otrzymuje listów przypowiednich a zatem i żółdu dla swojego oddziału. W 1611 r. sejm walny obradujący w Warszawie zdejmuje infamię z Lisowskiego. W 1612 r. przygotowuje dla króla na kolejną wyprawę moskiewską, wybrańców brzeskich, broni Zawołocza i Newla. a w 1613 r. W 1613 r. próbuje utrzymać w wierności dla królewicza Władysława IV, obranego carem, ziemię Nowogrodzką. W tym czasie szlachta połocka obiera go rotmistrzem by bronił jej bytu. W 1614 r. na polecenie hetmana wielkiego litewskiego Karola Chodkiewicza bierze udział w wyprawie starosty orszańskiego Andrzeja Sapiehy pod Smoleńsk, gdzie przebija się przez otaczający miasto pierścień wojsk rosyjskich i dostarcza oblężonej załodze polskiej zaopatrzenie. W 1615.IV za aprobatą królewską, bez żółdu, wyrusza na najzuchwalszą z wypraw.. Na czele ok.tysiąca jazdy ( 600 kozaków, 100 rajtarów niemieckich, 300 zbieraniny w tym wyjętych z pod prawa ) idzie na Briańsk, Karaczew, gdzie pokonuje kniazia Jurija Szachowskiego, Orzeł pod którym stacza zażartą, nierozstrzygnietą bitwę z kniaziem Dymitrem Pożarskim idącym na odsiecz Smoleńska. Następnie przez Peremyszl, Rżew omija Moskwę i przedziera się w kierunku Oceanu Lodowatego, dociera w pobliże Sarańska. Tu zostaje zdradzony przez Ruśkiewicza, który zwerbował na wyprawę wolontariuszy. Ten porzuca oddział, ucieka z jakąś Rosjanką i przekazuje Rosjanom informacje, że Lisowskiemu brakuje broni i prochu. W tej sytuacji Lisowski decyduje się na odwrót z za Moskwy przez Suzdal, Tułę i powraca do Rzeczypospolitej. 1616..VII.16 z polecenia hetmana wieklkiego litewskiego Jana Chodkiewicza wyrusza na tereny państwa Moskiewskiego celem poparcia praw królewicza Władysława do korony carów. Nie otrzymuje listów przypowiednich, zatem formalnie nie zostaje przyjęty na służbę i żołd królewski, czemu sprzeciwia się jego wojsko odmawiając wykonania rozkazów. 1616.X.03 zwraca się do króla z propozycja wydania listów przypowiednich i żółdu. Sam proponuje stawkę żołdu niższą niż otrzymują inne chorągwie, co znów staje się przyczyna sporu w jego chorągwiach. 1616.X.11 podczas przeglądu wojska w Starodubie nagle umiera. Aleksander Józef Lisowski był jednym z tych którym za ciasno było w domu, w Rzeczpospolitej i w Europie. Nie cofał się przed nikim i niczym. Podejmował nowe, coraz to śmielsze wyzwania, przemierzajac odległe, obce terytoria, odcięty o tysiące mil od wojsk, które mogły by przyjść z pomocą. Ten najzuchwalszy z zagończyków, zwyciężał walką, szybkośćią, zaskoczeniem, fortelem, desperacją, żelazną wolą i takąż dyscypliną.

Korecki Samuel

Samuel Korecki Herb Pogonia

Herbu Pogonia. Ur. 1586r. w Winnicy, zm. 1622 VI 27 w Stambule. Ks. syn Joachima Koreckiego i Anny Chodkiewiczówny. Studiował od 1604 r. w Lejdzie. Służył w wojsku pod hetmanem polnym koronnym S. Żółkiewskim, pod Guzowem w 1607 r. walczył po stronie króla. Wśród Kozaków sławę wielkiego zagończyka zdobył w walkach z Tatarami. Uczestniczył w wojnie moskiewskiej 1610 - 1618 r. Wsławiony w bitwie pod Kłuszynem w 1610 r, gdzie ubito pod nim dwa konie. W 1611 XII dowodząc pięciuset osobowym oddziałem przedarł się przez pierścienie oblegających Moskwę wojsk rosyjsjkich i dostarczył zaopatrzenie oblężonemu polskiemu garnizonowi na moskiewskim kremlu. Ożenił się z Katarzyną, córką hospodara mołdawskiego Jeremiego Mohyły, co uwikłało go wraz ze szwagrami w walki dynastyczne o tron hospodarski w Mołdawii i na Wołoszczyźnie w których brał udział w latach 1607, 1612, 1615, 1616. W bitwie pod Sasowym Rogiem pokonany i wzięty do tureckiej niewoli, skąd uciekł w 1617 r. w przebraniu kupca. W czasie ucieczki drogą morską statek zaatakowany został przez piratów, Samuel przejął dowództwo statku i pokonał napastników. Przyjęty przez papieża Pawła V wstąpił do Milicji Chrześcijańskiej. W bitwie pod Cecorą dowodził lewym skrzydłem wojsk polskich, dostał się do niewoli tureckiej. 1622 VI 27 uduszony w więzieniu w Stambule, na krótko przed przybyciem poselstwa polskiego mającego negocjować warunki jego uwolnienia. Magnat kresowy, prowadzący swoją awanturniczą politykę, jeden z najwybitniejszych dowódców wojskowych XVII w. Przykład fantazyjnego, nieustraszonego Sarmaty i zagończyka o międzynarodowej sławie.

Łaszcz Samuel

Herb Prawdzic

Herbu Prawdzic. Ur. 1588, zm. 1649 r. Strażnik wielki koronny, starosta owrucki i kaniowski, chorąży podolski. U boku hetmana Stanisława Koniecpolskiego walczy w latach: 1621 r. z Turkami pod Chocimiem. 1624 r. z Tatarami pod Martynowem. 1626 r. ze Szwedami. 1637 r. z Kozakami pod Kumiejkami - powstanie Pawluka. 1638 r. z Kozakami - powstanie Ostranicy i Huni. 1648 - 1649 r. z Kozakami w powstaniu Chmielnickiego. Doskonały żołnierz, a jednocześnie warchoł i zabijaka, otrzymał 236 sądowych, prawomocnych wyroków banicji i 47 wyroków infamii za rapty i rabunki. M.in. zajechał dobra kniahini Dowmontowej i kniazia Jeremiego Wiśniowieckiego, co w obu wypadkach, za sprawą tego drugiego, na dobre mu nie wyszło. Za życia hetmana Koniecpolskiego, chroniony jego jurysdykcją, jako wybitny żołnierz i zagończyk. Po śmierci protektora odsądzony od urzędu strażnika wielkiego koronnego i starosty owruckiego. Kapitalny przykład warchoła, zabijaki i zajezdnika, który tyle czyni dobrego dla Rzeczypospolitej ile złego dla jej obywateli.

Koniecpolski Stanisław

Stanisław Koniecpolski Herb Pobóg

Herbu Pobóg. Ur. 9.II.1591, zm. 11.III.1646 r. 1602 r. rozpoczął naukę na Akademii Krakowskiej. 1606 r. uczestniczy w zjeździe szlachty rokoszowej w Stężycy. 1606 - 1608 r. na dworze królewskim. 1609 - 1618 r. udział w wojnie rosyjskiej. 1610 r. rotmistrz, w kampanii smoleńskiej i bitwie pod Kłuszynem. 1611 i 1612 r. pułkownik dowodzący prawym skrzydłem wojsk litewskich na przedpolach Moskwy. 1613 r. w szeregach wojsk kwarcianych na Ukrainie. 1614 r. walki ze zbuntowanym wojskiem powracającym z kampanii moskiewskiej. 1615 r. ślub z najmłodszą córką Żółkiewskiego Katarzyną. 1617 r. udział w rokowaniach z Iskanderem Paszą, w wyniku których Mołdawia i Siedmiogród przeszły pod protektorat Turcji. 1618 r. hetman polny koronny ( najmłodszy w dziejach Rzeczypospolitej ) 1618 r. pobity przez Tatarów pod Oryninem 1620 r. w bitwie pod Cecorą dowodzi prawym skrzydłem , wzięty do niewoli tureckiej, więziony w Stambule. 1623 r. wykupiony z niewoli przez poselstwo polskie z Krzysztofem Zbaraskim na czele. 1624 r. pod Martynowem rozbija wojsko Tatarów Kantymira Murzy. 1625 r. narzuca Kozakom ordynację kurukowiecką ograniczającą rejestr do 6 000. 1626 - 1629 r. broni Prus Książęcych przed Szwedami. 1627 r. pod Hamersztynem odnosi zwycięstwo nad Szwedami, zdobywa Gniew i Puck. 1629 r. pod Trzcianą pokonuję Gustawa Adolfa i po podpisaniu traktatu w Altmarku powraca na Ukrainę 1630 r. tłumi powstanie kozackie Tarasa Fedorowicza, otrzymuje buławę wielką koronną i kasztelanię krakowską. 1633 r. pod Sasowym Rogiem gromi wojska turecko - tatarskie i osłania obóz warowny pod Kamieńcem Podolskim przed Abazy Paszą. 1644 r. wespół z Jeremim Wiśniowieckim gromi Tatarów pod Ochmatowem. Umiera w Brodach 11.III.1646 r. Jeden z najwybitniejszych wodzów Rzeczypospolitej , doskonały dowódca zarówno kawalerii, piechoty i artylerii, umiejący odpowiednio rozłożyć siły uderzenia.

Czarniecki Stefan

Stefan Czarniecki Herb Łodzia

Herbu Łodzia. Ur. W 1599 r. w Czarncy k. Włoszczowy, zm. 1665 r. w Sokołówce. Od 1652 r. oboźny wielki koronny, kasztelan kijowski, od 1655 r. starosta kowelski, od 1656 r. regimentarz, od 1657 wojewoda ruski, od 1659 starosta tykociński, od 1664 r. wojewoda kijowski, od 1665 r. hetman polny koronny. Pochodzi z średniozamożnej szlachty. Ponieważ ma dziewięciu braci nie ma dla wszystkich miejsca w ojcowiźnie, więc jak i pozostałych trzech braci wybiera służbę w zawodowym wojsku- pułku Aleksandra Lisowskiego. W 1621 r. bierze udział w bitwie pod Chocimiem. W 1624 r. bierze udział w bitwie z Tatarami pod Martynowem. W latach 1626 - 1629 w wojnie szwedzkiej walczy w Prusach pod Stanisławem Koniecpolskim, w chorągwi kozackiej dowodzonej przez swego brata Pawła Czarneckiego. W latach 1630 -1632 spędza w wojsku lisowskim na cesarskiej służbie. W latach 1632 -1634 walczy w kampanii smoleńskiej jako porucznik chorągwi kozackiej hetmana polnego Marcina Kazanowskiego, w której bierze udział w wyprawie dywersyjnej w głąb Rosji na Kaługę i Kozielsk. W 1635 r. porucznikuje w chorągwi husarskiej Władysława Myszkowskiego. W 1637 r. pod hetmanem Mikołajem Potockim tłumi powstanie kozackie Pawluka. W bitwie pod Kumiejkami jako podporucznik dowodzi hetmańską chorągwią husarską, gdzie odznacza się brawurą lecz doprowadza do sporych strat. W 1638 r. Bierze udział w tłumieniu powstania kozackiego Ostranicy i Huni. W 1644 r. w bitwie z Tatarami pod Ochmatowem przyczynia się do zwycięstwa, otrzymuje od hetmana list przepowiednie i zostaje rotmistrzem chorągwi kozackiej. W 1648 -1655 bierze udział w walkach z powstaniem Chmielnickiego. W 1648 r. w bitwie pod Żółtymi Wodami dostaje się do niewoli tatarskiej, ucieka, powtórnie zostaje złapany. W 1649 r. wykupiony z niewoli. W 1651 r. w bitwie pod Beresteczkiem jako pułkownik dowodzi pułkiem królewskim. W 1652 r. bierze udział w bitwie pod Batohem. W 1653 r. na czele dywizji jazdy prowadzi pacyfikację Bracławszczyzny, która od współczesnych uzyskuje krytyczną ocenę. W 1655 r. dowodzi obrona Krakowa przed Szwedami, z braku posiłków kapituluje, Kraków opuszcza z wojskiem na warunkach honorowych. W latach 1655 -1660 prowadzi wojnę szarpaną ze Szwedami. Zwycięstwo odnosi pod Kozienicami i Warką, porażkę pod Kleckiem, Kcynią, Gołębiem, Chojnicami. W 1656 r. bierze udział w zdobywaniu Warszawy i w bitwie pod Warszawą. W 1658 -1659 r. dowodzi oddziałami polskimi w kampanii Duńskiej przeciw Szwedom, przeprawia się z jazdą na wyspę Ais i zdobywa Koldyngę. W 1660 r. odnosi zwycięstwo nad Rosjanami pod Połonką i Słabodyszczem. W 1661 r. tłumi bunt Kozaków prawobrzeżnych. W 1663 r. prowadzi wyprawę celem odzyskania lewobrzeżnej Ukrainy W 1664 r. tłumi bunt Kozaków i pacyfikuje prawobrzeżną Ukrainę. W 1665 r. otrzymuje buławę polna koronną i w 6 tygodni później umiera w drodze do Lwowa. Wysoki awans w hierarhii urzędów wojskowych zawdzięcza nie fortunie ani koligacjom rodzinnym lecz własnemu doświadczeniu wojennemu, co sam określił słowami: "ja nie z soli ani z roli, jeno z tego co mnie boli". Zdecydowany zwolennik ostrego działania ofensywnego, skłonny do ryzyka, brawury i brutalności. wykorzystujący w uderzeniu jazdy staropolską sztukę wojenną, celem bezwzględnego zniszczenia przeciwnika, nierzadko głęboko na jego zapleczu.

Krajobraz z Podola Autor: Józef Chełmoński
Poleć tą stronę:  
  
Copyright © 2010-2019 Zagończykowa Kompanija. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Design by Kanclerz Robertus
odwiedzin: 2939 dzisiaj: 33 on-line: 1 strona istnieje: 3193 dni ładowanie: 0.01 sek